معارف عقلی فلسفی قرآن

معارف عقلی فلسفی قرآن

تحلیل اقوال مفسران درباره «نُورُهُمْ یَسْعَى بَیْنَ أَیْدِیهِمْ وَبِأَیْمَانِهِمْ»در سوره‌های حدید و تحریم

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 استادیار گروه علوم قرآن و حدیث دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران
2 دانشجوی دکتری علوم قرآن و حدیث دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران
چکیده
آیه شریفه «نُورُهُمْ یَسْعَى بَیْنَ أَیْدِیهِمْ وَبِأَیْمَانِهِمْ»، «نور آن‌ها از پیشاپیش آن‌ها و از سوى راستشان در حرکت است‏» (حدید: 12 و تحریم: 8)، از جمله آیات پرمغز قرآن است که تصویری از حال مؤمنان در قیامت و نور هدایت‌گر آنان ارائه می‌دهد. این پژوهش به تحلیل تطبیقی اقوال مفسران شیعه و سنی پیرامون این آیه می‌پردازد. هدف، بررسی ریشه‌های تفسیری، ادله و مستندات و نیز تفاوت‌ها و اشتراکات دیدگاه‌های مختلف درباره چیستی این نور و معنای «بَیْنَ أَیْدِیهِمْ وَبِأَیْمَانِهِمْ» است. مفسران، تعابیر گوناگونی برای این نور ارائه داده‌اند؛ از جمله تجلی اعمال صالح و ایمان راسخ، هدایت الهی و معرفت نورانی، یا نوری حقیقی که مؤمنان را در محشر راهنمایی می‌کند. همچنین، وجوه تمایز و تشابه کاربرد این آیه در دو سوره حدید و تحریم و ارتباط آن با سیاق آیات مورد بررسی قرار گرفته است. این مقاله با طبقه‌بندی و مقایسه این تفاسیر، به‌دنبال ارائه درکی جامع‌تر از ابعاد این آیه و غنای میراث تفسیری اسلام است.
کلیدواژه‌ها