معارف عقلی فلسفی قرآن

معارف عقلی فلسفی قرآن

کیفیت نقد روایات تأویلی «نبأ عظیم»، «لسان» و «نور» به امیرمؤمنان با تکیه بر نهج‌البلاغه و نظر علامه طباطبایی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
عضو هیئت علمی، گروه معارف اسلامی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد ملایر، همدان
چکیده
جریان حدیث‌سازی غلات، بعضی از محققان را نسبت به روایاتی که در کتب متقدمان، در ذیل بعضی آیات ضبط شده، دچار تردید کرده و برخی از آن احادیث را «باطل»، «موهِن» و «بعید» دانستهاند. هدف از نگارش این مقاله که به شیوه جمع‌آوری اطلاعات کتابخانه‌ای و نقد و بررسی داده‌ها و به روش تحقیق توصیفی‌ تحلیلی نگاشته شده، استخراج شاخصهایی برای تشخیص صحّت و سقم روایاتی میباشد که دربارۀ آیات شریفه رسیده است؛ مانند احادیثی که «نبأ عظیم»، «لسان» و «نور» را در ذیل بعضی از آیات، به امام علیj تأویل کرده است. تحلیل آموزههای نهجالبلاغه نشان میدهد کیفیتِ تشخیصِ سره از ناسره در روایاتِ حوزۀ تأویل قرآن، ابتدا «شناخت ویژگیهای قرآن»، سپس «رجوع به متن قرآن» و «رهنمودهای راسخان در علم» است که خداوند، دانشِ تأویل را در اختیار آنان نهاده است. اعتماد بر دانشِ محدود در زمینۀ تأویل قرآن، به انضمام حدیثسازی غالیان، موجب اشتباه برخی محقّقان در نقدِ اینگونه روایاتِ منقول از معصومینb شده است. شواهد قرآنی و روایی و متن نهجالبلاغه نشان میدهد، روایاتی که دربارۀ «نبأ عظیم»، «لسان» و «نور» در ذیل آیات شریفه، به امیرمؤمنانj تأویل شده، برخلاف نظر برخی پژوهشگران، «باطل»، «موهِن» و «بعید» نبوده و از اهلبیتb صادر شده است.
کلیدواژه‌ها